HISTORIA

KATEDRA I ZAKŁAD FARMACJI KLINICZNEJ I BIOFARMACJI

 

  1. Rys historyczny do 2018 r.

Historia powstania Katedry i Zakładu Farmacji Klinicznej i Biofarmacji sięga roku 1968, kiedy to JM Rektor Akademii Medycznej prof. dr hab. Witold Michałkiewicz powołał Laboratorium Płynów Krwiozastępczych na terenie Państwowego Szpitala Klinicznego Nr 1 Akademii Medycznej przy ulicy Długiej 1/2.

W 1972 r. Laboratorium przekształcono w Pracownię Farmacji Klinicznej przy Zakładzie Farmakologii i Farmakodynamiki, a w 1978 r. z Pracowni powstał Zakład Farmacji Klinicznej, który następnie w 1984 roku został pierwszą w Polsce Katedrą i Zakładem Farmacji Klinicznej. Kierownikiem oraz inicjatorem powstania wszystkich powyższych jednostek był Pan prof. dr hab. Jerzy Masiakowski, który zapoczątkował rozwój farmacji klinicznej w Polsce. Profesor Jerzy Masiakowski (wówczas doktor farmacji, adiunkt w Zakładzie Farmacji Stosowanej) już w roku 1964, czyli dwa lata przed wdrożeniem pilotażowego programu nauczania farmacji klinicznej na Uniwersytecie Kalifornijskim w USA, zaczął starać się o powołanie Zakładu Farmacji Klinicznej na bazie aptek klinicznych. Ostatecznie, cztery lata później powołano w/w Laboratorium, które z uwagi na konieczny remont przydzielonych w PSK Nr 1 pomieszczeń, rozpoczęło swoją działalność w czerwcu 1970 r. Utworzenie Laboratorium miało na celu „zapoczątkować trwałe i ścisłe powiązanie dyscyplin podstawowych z klinicznymi oraz umocnić współpracę wydziału lekarskiego i farmaceutycznego, zarówno w procesie dydaktyki, jak i zagadnień badawczo – leczniczych”. W roku 1973 Pracownia została przeniesiona do ówczesnego Domu Pielęgniarek i Internatu przy ul. Św. Marii Magdaleny. Od początku roku akademickiego 1974/1975, posiadająca zwierzętarnię Pracownia Farmacji Klinicznej, przystąpiła do działalności dydaktycznej, badawczo-naukowej i usługowej, prowadząc m.in. badania płynów infuzyjnych na zawartość pirogenów dla lecznictwa szpitalnego, badania biorównoważności leków dla przemysłu oraz badania naukowe w zakresie farmakokinetyki klinicznej i biofarmaceutyczno-farmakokinetycznej oceny leków. Jednym z zadań Pracowni była także „opieka, szkolenie podyplomowe i nadzór naukowy nad aptekami klinicznymi szpitali i instytutów klinicznych”.

W 1996 r. Katedra i Zakład Farmacji Klinicznej podwoiła swoją powierzchnię, uzyskując również nowoczesne wyposażenie. Kierownictwo Katedry w  1997 roku objął Pan prof. dr hab. Stanisław Dyderski, który bezpośrednio po ukończeniu studiów farmaceutycznych w 1969 r. rozpoczął pracę w  Laboratorium Płynów Krwiozastępczych na stanowisku inżyniera stażysty. Profesor Stanisław Dyderski pełnił funkcję Kierownika do roku 2006. W tym okresie (2001 r.) nazwa Katedry została zmieniona na Katedrę i Zakład Farmacji Klinicznej i Biofarmacji, a Profesor Dyderski wspólnie z zespołem opracował i wprowadził do nauczania na kierunku farmacja przedmiot Farmakoterapia z naukową informacją o lekach, obejmujący szeroko pojęte zagadnienia optymalizacji farmakoterapii z elementami opieki farmaceutycznej  w chorobach przewlekłych, u kobiet w okresie ciąży czy m.in. u pacjentów pediatrycznych i geriatrycznych.

Od momentu powołania Laboratorium nasza Jednostka  współpracuje z aptekami szpitalnymi oraz wieloma klinikami uniwersyteckimi zarówno z Poznania, jak też z innych ośrodków naukowych w Polsce oraz na świecie (m.in. z Francją, Belgią Holandią czy USA), a także z firmami farmaceutycznymi. Do osiągnięć badawczych Laboratorium, a później Pracowni i Katedry, zaliczyć należy m.in. opracowanie płynów infuzyjnych do leczenia hiperkalcemii we współpracy z Kliniką Kardiologiczną, badania nad diuretykami osmotycznymi stosowanymi w okulistyce do leczenia jaskry i w chirurgii do leczenia obrzęków we współpracy z Kliniką Okulistyczną czy  udział w realizacji programu badawczego pt. „Zapobieganie i zwalczanie chorób krążenia”, którego koordynatorem był Instytut Leków w Warszawie.

W działalności Jednostki od początku ważne miejsce zajmują problemy badawcze oraz realizacja modułów szkoleniowych, mających na celu stały rozwój w Polsce nie tylko farmacji klinicznej, ale również farmacji szpitalnej, do którego przyczynili się w znaczącym stopniu ś.p. Pan Profesor Stanisław Dyderski oraz Pan prof. dr hab. Edmund Grześkowiak, który od roku 2006 pełni funkcję Kierownika Katedry. Duże znaczenie dla rozwoju polskiej farmacji szpitalnej miało wdrożenie w roku 2002 programu LEONARDO da VINCI II CAMROQ „Chemioterapia przeciwnowotworowa – od zmniejszenia ryzyka do optymalizacji jakości” (Chimio NO 118035) w całości poświęconemu temu zagadnieniu. W skład Komitetu sprawującego nadzór nad prawidłową realizacją tego programu w Europie wchodzili koordynatorzy z Francji, Belgii, Hiszpanii, Portugalii i Szwecji; w Polsce był to Pan Profesor Edmund Grześkowiak. Dzięki zdobytemu doświadczeniu w dziedzinie farmacji szpitalnej - podczas dwuletniego okresu trwania w/w programu - na wniosek prof. dra hab. Edmunda Grześkowiaka  JM Rektor AM prof. dr hab. Grzegorz H. Bręborowicz powołał w 2006 r. w strukturze Katedry Pracownię Farmacji Szpitalnej. Funkcję kierownika tej Jednostki objęła dr farm. Hanna Jankowiak-Gracz, jednocześnie kierownik Apteki Szpitalnej  SK nr 1 w Poznaniu.

W październiku 2009 r. w Katedrze utworzono Pracownię Farmakogenetyki Doświadczalnej, której kierownikiem został prof. dr hab. Przemysław Mrozikiewicz. Pracownia ta realizuje między innymi projekty naukowe finansowane przez Narodowe Centrum Nauki oraz Narodowe Centrum Badań i Rozwoju.  W 2015 r. kierownikiem Pracowni została dr hab. Agnieszka Bienert.

Osiągnięcia kolejnych Kierowników Katedry tj. prof. Jerzego Masiakowskiego, prof. Stanisława Dyderskiego oraz prof. Edmunda Grześkowiaka w zakresie rozwoju w Polsce farmacji klinicznej i szpitalnej były doceniane przez Ministerstwo Zdrowia poprzez  powierzanie im funkcji konsultantów krajowych w dziedzinie farmacji szpitalnej i klinicznej.

Obecnie w Katedrze Farmacji Klinicznej i Biofarmacji kontynuowane  są badania naukowe dotyczące farmakokinetyki, farmakodynamiki, oceny biofarmaceutycznej i trwałości leków (m.in. anestetyków, antybiotyków, leków przeciwnowotworowych i przeciwbólowych) w tym bardzo często we współpracy z lekarzami różnych specjalności (anestezjolodzy, chirurdzy, onkolodzy). Realizowane są  także szkolenia podyplomowe dla farmaceutów odbywających  specjalizację z farmacji szpitalnej, klinicznej i aptecznej, liczne zajęcia dydaktyczne dla studentów Wydziału Farmacji oraz innych Wydziałów UMP, w tym od roku 2009 dla studentów anglojęzycznych programu PharmD.

 

  1. Działalność naukowa, dydaktyczna i organizacyjna w ostatnim 15-leciu do 2018 r.

Działalność naukowa, dydaktyczna i organizacyjna Katedry w ostatnim 15-leciu to kontynuacja współpracy z aptekami szpitalnymi oraz wybranymi  oddziałami szpitali klinicznych  przyczyniająca się do  dalszego rozwoju polskiej  farmacji klinicznej i szpitalnej.

Działalność naukowa

Problematyka badawcza Katedry dotyczy głównie badania farmakokinetyki i farmakodynamiki oraz oceny biofarmaceutycznej leków celem optymalizacji farmakoterapii.

Główne zagadnienia badawcze realizowane w Katedrze przez ostatnie 15 lat to m.in.:

  • farmakokinetyka, chronofarmakokinetyka i farmakodynamika leków anestetycznych, w tym propofolu i sewofluranu, leków z grupy inhibitorów kinaz tyrozynowych, antybiotyków oraz leków przeciwbólowych z zastosowaniem modeli zwierzęcych (króliki, szczury) oraz u pacjentów poddawanych zabiegom chirurgicznym,
  • badania wpływu cukrzycy na parametry farmakokinetyczne leków m.in. paracetamolu oraz sunitynibu, lapatynibu, sorafenibu oraz innych inhibitorów kinaz tyrozynowych,
  • ocena ryzyka wystąpienia interakcji farmakokinetycznych (antybiotyki, leki przeciwnowotworowe, przeciwdepresyjne, przeciwbólowe),
  • farmakokinetyka i dostępność biologiczna leków u pacjentów po resekcji żołądka, resekcji nerek oraz u pacjentów z zapaleniem trzustki,
  • analiza PK/PD antybiotyków u pacjentów krytycznie chorych,
  • ocena skuteczności i bezpieczeństwa stosowania opioidowych leków przeciwbólowych w farmakoterapii bólu pooperacyjnego (morfina, tapentadol, tramadol),
  • farmakokinetyka i farmakodynamika morfiny i tramadolu w warunkach doświadczalnie wywołanej endotoksemii na modelu zwierzęcym,
  • farmakokinetyczna ocena wybranych, modelowych postaci leku z bupiwakainą i ropiwakainą,
  • biofarmaceutyczna ocena nowych, doustnych postaci farmaceutycznych tramadolu o przedłużonym uwalnianiu,
  • stabilność leków parenteralnych po otwarciu i rozcieńczeniu,
  • terapia monitorowana i optymalizacja dawkowania leków.

 

Powyższe projekty wykonywano we współpracy z licznymi jednostkami naukowymi w Polsce i za granicą, m.in.:

  • Erasmus MC – Sophia Children’s Hospital w Rotterdamie,
  • Katedrą Biofarmacji i Farmakodynamiki oraz Katedrą Technologii Postaci Leku Gdańskiego Uniwersytetu Medycznego,
  • Kliniką Urologii oraz Katedrą i Kliniką Gastroenterologii i Hepatologii Uniwersyteckiego Centrum Klinicznego w Gdańsku,
  • Pleszewskim Centrum Medycznym,
  • Zakładem Anestezjologii Doświadczalnej UMP,
  • Oddziałem Klinicznym Anestezjologii, Intensywnej Terapii i Leczenia Bólu Szpitala Klinicznego im. Heliodora Święcickiego UMP,
  • Kliniką Anestezjologii i Intensywnej Terapii Pediatrycznej Szpitala Klinicznego im. Karola Jonschera UMP,
  • I Kliniką Anestezjologii i Intensywnej Terapii Szpitala Klinicznego Przemienienia Pańskiego UMP,
  • Katedrą i Kliniką Hematologii i Chorób Rozrostowych Układu Krwiotwórczego Szpitala Klinicznego Przemienienia Pańskiego UMP,
  • Katedrą i Kliniką Pulmonologii, Alergologii i Onkologii Pulmonologicznej Szpitala Klinicznego Przemienienia Pańskiego UMP,
  • Centralnym Laboratorium Mikrobiologicznym Szpitala Klinicznego im. Heliodora Święcickiego UMP,
  • Oddziałem Anestezjologii i Intensywnej Terapii oraz Oddziałem Chirurgii Onkologicznej i Ogólnej I Wielkopolskiego Centrum Onkologii im. Marii Skłodowskiej-Curie w Poznaniu,
  • Oddziałem Chemioterapii Szpitala Klinicznego Przemienienia Pańskiego P,
  • Katedrą i Kliniką Onkologii UMP,
  • Katedrą i Kliniką Medycyny Paliatywnej UMP,
  • Katedrą i Zakładem Farmakoekonomiki i Farmacji Społecznej oraz Katedrą i Zakładem Toksykologii UMP,
  • Katedra i Zakład Chemii Nieorganicznej i Analitycznej UMP,
  • Kliniką Anestezjologii w Położnictwie i Ginekologii Ginekologiczno-Położniczego Szpitala Klinicznego UMP.

 

W Katedrze realizowane były także prace naukowo-badawcze, ekspertyzy oraz projekty na zlecenie firm farmaceutycznych w zakresie:
- badań biorównoważności,
- badań dostępności farmaceutycznej leków dermatologicznych,
- badań tolerancji miejscowej leków dermatologicznych i okulistycznych u królików.

Pracownia Farmakogenetyki Doświadczalnej realizowała projekty naukowe finansowane przez Narodowe Centrum Nauki i Narodowe Centrum Badań i Rozwoju we współpracy m.in. z Katedrą Ginekologii, Położnictwa i Onkologii Ginekologicznej oraz Kliniką Perinatologii i Chorób Kobiecych Ginekologiczno-Położniczego Szpitala Klinicznego, Katedrą i Zakładem Farmakologii Uniwersytetu Medycznego im. Karola Marcinkowskiego w Poznaniu, Kliniką Gastroenterologii i Chorób Przemiany Materii UM w Warszawie.

Badania te dotyczyły:

  • molekularnych mechanizmów regulacji aktywności cytochromu P450 w zwierzęcym modelu eksperymentalnym,
  • wpływu substancji pochodzenia roślinnego i leków syntetycznych na poziom ekspresji genów MDR1, MRP1, MRP2 i genów kodujących czynniki z rodziny OATP warunkujących aktywność bariery krew-mózg,
  • znaczenia czynników farmakogenetycznych w indywidualizacji terapii przy zastosowaniu leków immunosupresyjnych w przeszczepach nerek,
  • procesu dojrzewania organizmu, farmakogenetyki oraz metabolomiki jako czynników determinujących profil farmakokinetyczny i farmakodynamiczny alfa-agonistów w populacji pacjentów oddziału intensywnej terapii dziecięcej,
  • opracowania technologii pozyskiwania kannabinoidów z konopi o niskiej zawartości THC jako środków wspomagających leczenie pacjentów onkologicznych (program ONKOKAN),
  • badania ekspresji genów u kobiet w ciąży.

W pracowni wykonywane były również badania farmakogenetyczne dot. leków stosowanych w analgosedacji różnych grup pacjentów oraz ocena ekspresji na poziomie mRNAi białka.

 

Pracownia Farmacji Szpitalnej pełniła funkcję naukowo-dydaktyczną w zakresie:

  • redagowania receptariuszy szpitalnych,
  • optymalizacji farmakoterapii i profilaktyki schorzeń jatrogennych,
  • współudziału w ustalaniu strategii postępowania terapeutycznego,
  • pomocy w doborze środków leczniczych z uwzględnieniem relacji ryzyko-działanie oraz koszt-skuteczność,
  • weryfikowania recept pod kątem interakcji, przeciwwskazań, schematów dawkowania i przedstawianie propozycji w zakresie modyfikacji farmakoterapii,
  • monitorowania działań niepożądanych i zawiadamiania o ich występowaniu odpowiednich organów nadzoru medycznego,
  • udzielania pacjentowi lub jego opiekunowi porad w kwestiach działań niepożądanych, bezpieczeństwa stosowania leku, przeciwwskazań itp.,
  • kontroli warunków wytwarzania leków oraz kontroli wytworzonych produktów leczniczych (cytostatyków, mieszanek żywienia parenteralnego).

 

Kierownik Pracowni dr n. farm. Hanna Jankowiak-Gracz aktywnie uczestniczyłą w podnoszeniu kwalifikacji farmaceutów szpitalnych, organizując liczne szkolenia podyplomowe oraz  krajowe  i międzynarodowe konferencje naukowe, dotyczące m.in. problemów żywienia klinicznego w intensywnej opiece medycznej czy farmacji onkologicznej.

 

XVIII Zjazd Polskiego Towarzystwa Farmaceutycznego, Poznań 19-22.09.2001 r.

Od lewej: prof. Jerzy Krysiński, mgr Elżbieta Balcerzak, dr Hanna Jankowiak-Gracz, prof. Stanisław Dyderski

 

Pracownicy Katedry i Zakładu Farmacji Klinicznej i Biofarmacji są też ekspertami w zakresie tworzenia bibliograficznych dokumentacji farmakologiczno-toksykologicznych i medyczno-rejestracyjnych produktów leczniczych na zlecenie firm farmaceutycznych.

 

Pracownia badań przedklinicznych

Obecnie przy Katedrze działa Pracownia Badań Przedklinicznych, utworzona w 2025 roku. Do głównych kierunków jej działalności należą badania farmakokinetyczne oraz badania z wykorzystaniem modelu Danio rerio.

 

Działalność dydaktyczna i organizacyjna

W Katedrze realizowane  są zajęcia dydaktyczne w formie wykładów, ćwiczeń i seminariów dla studentów kierunku farmacja Wydziału Farmaceutycznego, kierunku biotechnologia i dietetyka na Wydziale Lekarskim II i Wydziale Nauk o Zdrowiu  z przedmiotów:

  • Farmakoterapia z naukową informacją o lekach – IV r. farmacja;
  • Biofarmacja – V r. kier. farmacja;
  • Farmakologia i farmakoterapia oraz interakcje leków z żywnością – II r. kier. dietetyka;
  • Nauka o leku. Prawo farmaceutyczne – II r. zdrowie publiczne, studia stacjonarne drugiego stopnia;
  • Etyka prowadzenia badań – I r. kier. biotechnologia, studia stacjonarne drugiego stopnia.

 

W jednostce przeprowadzane są także liczne zajęcia fakultatywne f dla studentów IV i V r. kier. farmacja. Do roku 2022 problematyka fakultetów obejmowała:

  • Uzależnienia – fakty i mity;
  • Schorzenia wieku starszego;
  • Problemy farmakoterapii w wieku podeszłym;
  • Wiek dojrzały i podeszły – problemy zdrowotne;
  • Badania kliniczne – farmacja;
  • Analizę błędów lekowych – współpraca lekarza i farmaceuty.

Tematyka prowadzonych aktualnie zajęć fakultatywnych obejmuje:

  • Opiekę nad pacjentem onkologicznym.

 

W Katedrze w latach 2009-2021 przeprowadzane były także zajęcia dydaktyczne w języku angielskim ze studentami programu Msc Pharmacy, a następnie PharmD z przedmiotów:

  • Patient Care Laboratory – III - VI r. PharmD;
  • Applied Biopharmaceutics – V r. PharmD;
  • Evidence Base for Pharmacy Practice – IV r. PharmD;
  • Biopharmacy– IV r. Msc Pharmacy Program;
  • Clinical Pharmacy– V r. Msc Pharmacy Program;
  • Pharmacy Review – VI r.

 

W Katedrze w każdym roku akademickim realizowanych jest ok. 10. prac magisterskich przez studentów kier. farmacja raz dietetyka, w tym do 2021 rolu również w języku angielskim. Magistranci realizujący swoje prace badawcze w naszej Katedrze byli wielokrotnie  laureatami Wydziałowych Konkursów Prac Magisterskich UM w Poznaniu, Ogólnopolskich Konkursów Prac Magisterskich Wydziałów Farmaceutycznych, a także konkursów organizowanych przez Urząd Miasta w Poznaniu.

 

Katedra jest także organizatorem licznych kursów specjalizacyjnych z zakresu farmacji klinicznej, aptecznej i szpitalnej w ramach kształcenia podyplomowego oraz kształcenia ciągłego dla farmaceutów.

 

Pracownicy Katedry biorą aktywny udział w licznych zespołach eksperckich i konkursowych; byli m.in. współorganizatorami Ogólnopolskiego Sympozjum „Niepożądane działania leków” organizowanego w latach 2002 – 2006, organizowanych cyklicznie konferencji naukowych dotyczących farmacji onkologicznej czy żywienia do- i pozajelitowego, są współorganizatorami oraz członkami Jury Wydziałowych Konkursów Prac Magisterskich, Ogólnopolskich Konkursów Opieki Farmaceutycznej, Ogólnopolskiego Zespołu ds. Modyfikacji Programu Kształcenia na kierunku farmacja, International Congress of Young Medical Scientists, Ogólnopolskiego Konkursu Prac Doktorskich - Lider Nauk Farmaceutycznych.

Od 2010 roku Katedra i Zakład Farmacji Klinicznej i Biofarmacji UMP jest organizatorem Państwowego Egzaminu Specjalizacyjnego z farmacji klinicznej i farmacji szpitalnej a prof. Edmund Grześkowiak pełni od 2010 r. funkcję przewodniczącego Państwowej Komisji Egzaminacyjnej  dla ww. egzaminów.

Katedra była także między innymi współkoordynatorem programu FONT „Opieka farmaceutyczna dla pacjentów z nadciśnieniem”, przeprowadzanego w latach 2005 – 2007 w aptekach na terenie Wielkopolski oraz projektu ,,Opieka farmaceutyczna w geriatrii”, którego wymiernym rezultatem było opracowanie kryteriów potencjalnie niepoprawnej farmakoterapii w geriatrii.

W Katedrze działa prężnie Studenckie Koło Naukowe, obecnie pod kierownictwem dr hab. Edyty Szałek, którego członkowie zdobywają liczne nagrody na sympozjach krajowych i międzynarodowych.

 

Odbyte zagraniczne staże naukowe w ostatnim 20-leciu:

  1. dr hab. Agnieszka Bienert, 27.02 - 01.06.2017 r.,  w ramach stypendium uzyskanego z ramienia Fundacji Kościuszkowskiej, Buffalo University (NY), Department of Pharmaceutical Sciences.
  2. lekarz, mgr farm. Miłosz Miedziaszczyk, 01.03 - 31.03.2025 r., staż naukowy, The Chinese University of Hong Kong, Department of Medicine and Therapeutics, Peritoneal Dialysis Research Centre.
  3. dr n. med. i n. o zdr., lekarz, mgr farm. Miłosz Miedziaszczyk, od października 2025 r. do chwili obecnej, studia podyplomowe, Harvard Medical School, Clinical Scholar Research Training.

Wizyty naukowców zagranicznych na zaproszenie Katedry do 2018 r.:

  1. Dick Tibboel, 11-13.05.2015 r., Visiting Professor z Erasmus MC – Sophia Children’s Hospital, Rotterdam, Holandia.

 

  1. Sylwetki kierowników

Prof. zw. dr hab. n. farm. Jerzy Masiakowski

Kierownik Katedry i Zakładu Farmacji Klinicznej w latach 1968-1997

Inicjator farmacji klinicznej w Polsce. Ur. 4 lutego 1927 r. w Uchorowie. W r. 1952 ukończył Wydział Farmaceutyczny AM w Poznaniu. Na ostatnim roku studiów został asystentem, a następnie starszym asystentem w Zakładzie Chemii Organicznej. W roku 1953 przeszedł do Zakładu Farmacji Stosowanej, w którym w 1961 r. obronił pracę doktorską pt. „Alkaloidy w zielu ruty zwyczajnej (Ruta graveolens)”. W r. 1968 został kierownikiem Laboratorium Płynów Krwiozastępczych, przekształconym w Pracownię (później w Zakład, a następnie Katedrę Farmacji Klinicznej). Habilitację uzyskał w r. 1976, stanowisko profesora nadzwyczajnego w 1987, tytuł profesora zwyczajnego w 1991. Krajowy konsultant ds. farmacji szpitalnej.

 

Prof. dr hab. n. farm. Stanisław Dyderski

Kierownik Katedry i Zakładu Farmacji Klinicznej w latach 1997-2006 (od 2001 r. Katedry i Zakładu Farmacji Klinicznej i Biofarmacji)

Twórca farmacji szpitalnej w Polsce. Ur. 6 maja 1944 r. w Książu Wielkopolskim. Studia farmaceutyczne w AM w Poznaniu ukończył w r. 1969. Podczas studiów pracował jako pomoc laboratoryjna w Laboratorium Płynów Krwiozastępczych, następnie jako inżynier stażysta, starszy asystent i adiunkt w utworzonej z Laboratorium Pracowni (następnie Zakładzie, a potem Katedrze Farmacji Klinicznej). W  1978 r, uzyskał stopień  doktora („Porównawcze badania nad farmakokinetyką dwufenylohydantoiny (DPH) u ludzi i zwierząt”). Habilitację uzyskał  w r. 1989, stanowisko profesora nadzwyczajnego w r. 1994, tytuł profesora zwyczajnego w r. 2000.  Krajowy konsultant ds. farmacji szpitalnej oraz farmacji klinicznej. Zmarł 20 kwietnia 2006 r. w Poznaniu.

 

Prof. dr hab. n. farm. Edmund Grześkowiak

Kierownik Katedry i Zakładu Farmacji Klinicznej i Biofarmacji w latach 2006-2024

Twórca  programów specjalizacyjnych z farmacji klinicznej i szpitalnej. Ur. 28.03.1952 r. w Poznaniu. Studia farmaceutyczne ukończył w roku 1977 w AM w Poznaniu. W 1985 r. („Kinetyka i mechanizm hydrolizy 1–2–tetrahydrofurylo)–5–fluorouracylu”- nagroda indywidualna MZiOS),  w 1999  r. stopień dr hab. (,,Ocena biofarmaceutyczna wybranych postaci leków ocznych” – nagroda indywidualna MZ), tytuł profesora n. farm. w roku 2011. Odbył liczne długoterminowe staże naukowe i pobyty kontraktowe w uniwersytetach Francji, Belgii i Portugalii. Od roku 2006 konsultant krajowy w dziedzinie farmacji szpitalnej i farmacji klinicznej, w latach 2005 – 2012 dziekan Wydziału Farmaceutycznego UMP, prorektor UMP w kadencji 2012 – 2016 i 2016 – 2020, od roku 2014 v-prezes ZG PTFarm. W 2019 został odznaczony przez prezydenta Andrzeja Dudę Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski.

 

Prof. dr hab. n. med. i n. o zdr. Edyta Szałek

Kierownik Katedry i Zakładu Farmacji Klinicznej i Biofarmacji od roku 2024

Studia farmaceutyczne ukończyła w roku 1998 na Wydziale Farmaceutycznym Akademii Medycznej im. Karola Marcinkowskiego w Poznaniu. W 2002 r. uzyskała stopień dr n. farm. (Wpływ substytucji hormonalnej na przepuszczalność barier ustrojowych (bariera krew-oko) - obroniona z wyróżnieniem), w r. 2015 stopień dr hab. (Farmakokinetyka i efekt hipoglikemiczny sunitynibu w zwierzęcym modelu doświadczalnym), tytuł profesora nauk medycznych i nauk o zdrowiu w roku 2023.

 

  1. Wykaz prac doktorskich i habilitacyjnych do 2018 r.

Prace doktorskie

  1. Andrzej Perz: Badania biofarmaceutyczne wybranych roztworów iniekcyjnych lignokainy (1981). Promotor – doc. dr hab. Jerzy Masiakowski.
  2. Barbara Wegner: Działania uboczne i farmakokinetyka diazepamu po podaniu roztworów iniekcyjnych (1982). Promotor – doc. dr hab. Jerzy Masiakowski.
  3. Marek Jankowiak: Dostępność biologiczna fenytoiny z różnych preparatów w aspekcie monitorowanej farmakoterapii (1986). Promotor – doc. dr hab. Jerzy Masiakowski.
  4. Danuta Ignyś: Wpływ hiperlipidemii na dyspozycję digoksyny w badaniach eksperymentalnych i klinicznych (1988). Promotor – prof. dr hab. Jerzy Masiakowski.
  5. Ewa Szymańska: Wpływ wybranych leków na krążenie jelitowo-wątrobowe i farmakokinetykę digoksyny (1992). Promotor – prof. zw. dr hab. Jerzy Masiakowski.
  6. Hanna Maria Piechocka: Badania biofarmaceutyczne różnych preparatów teofiliny (1995). Promotor – prof. zw. dr hab. Jerzy Masiakowski.
  7. Mirosław Szeligowski: Gentamycyna w infekcjach wieku rozwojowego (1996). Promotor – prof. zw. dr hab. Jerzy Masiakowski.
  8. Magdalena Borkowska: Wpływ rodzajów podania lidokainy i bupiwakainy na ich poziomy we krwi i farmakokinetykę (1997). Promotor – prof. AM dr hab. Stanisław Dyderski.
  9. Marta Płatkiewicz: Badania nad przepuszczalnością bariery krew-ciecz wodnista oka (1997). Promotor – prof. AM dr hab. Stanisław Dyderski.
  10. Jan Majewski: Zaopatrzenie medyczno-sanitarne w Powstaniu Wielkopolskim i udział w nim farmaceutów (1998). Promotor – prof.zw. dr hab. Jerzy Masiakowski.
  11. Jolanta Dobrogowska: Farmakokinetyka lidokainy z buforowych roztworów do znieczuleń miejscowych (2002). Promotor – prof.zw. dr hab. Jerzy Masiakowski.
  12. Edyta Szałek: Wpływ substytucji hormonalnej na przepuszczalność barier ustrojowych (bariera krew-oko) (wyróżnienie, 2002). Promotor – prof. dr hab. Stanisław Dyderski.
  13. Danuta Szkutnik: Badania nad interakcjami farmakokinetycznymi nimodypiny i petydyny u królików (2002). Promotor – prof.dr hab. Stanisław Dyderski.
  14. Agnieszka Bienert: Wpływ stężenia propofolu w osoczu na czynność hipnotyczną mózgowia (2004). Promotor – prof. dr hab. Stanisław Dyderski.
  15. Rafał Brzeziński: Wpływ inhibitorów i aktywatorów izoenzymu CYP 3A4 na wartości testu lidokainowego (2008). Promotor – prof. dr hab. Edmund Grześkowiak.
  16. Monika Balcerkiewicz: Farmakokinetyczna ocena wybranych, modelowych postaci leku z bupiwakainą i ropiwakainą (2008). Promotor – prof. dr hab. Edmund Grześkowiak.
  17. Agnieszka Kamińska: Wpływ cukrzycy na parametry farmakokinetyczne paracetamolu po podaniu dożylnym (2010). Promotor – prof. dr hab. Edmund Grześkowiak.
  18. Anna Bogacz: Ocena wpływu wybranych roślin leczniczych na poziom transkrypcji genów CYP3A1 i CYP2D2 w badaniach in vivo (2010). Promotor – prof. dr hab. Przemysław M. Mrozikiewicz.
  19. Magdalena Olejniczak-Rabinek: Wpływ remifentanylu i fentanylu na farmakokinetykę sewofluranu u pacjentek poddawanych zabiegom ginekologicznym metodą laparoskopową (2011). Promotor – prof. dr hab. Edmund Grześkowiak.
  20. Iwona Zawidzka-Bielska: Chronofarmakokinetyczne badania propofolu (2013). Promotor – prof. dr hab. Edmund Grześkowiak.
  21. Krzysztof Przybyłowski: Wpływ premedykacji ketoprofenem i melatoniną na farmakokinetykę i farmakodynamikę propofolu u pacjentów poddawanych zabiegom chirurgicznym (2015). Promotor – prof. dr hab. Edmund Grześkowiak.

 

Wszczęte przewody doktorskie do 2018 r.

  1. Justyna Ber: Populacyjna analiza farmakokinetyki i farmakodynamiki deksmedetomidyny w różnych grupach pacjentów (2018 r.). Promotor – dr hab. Agnieszka Bienert.
  2. Dorota Kołodziej: Porównanie skuteczności i bezpieczeństwa stosowania tapentadolu i oksykodonu oraz określenie farmakokinetyki tapentadolu u pacjentek po zabiegu histerektomii brzusznej (2017 r.). Promotor – dr hab. Edyta Szałek, promotor pomocniczy – dr farm. Danuta Szkutnik-Fiedler.
  3. Katarzyna Sobańska: Wpływ pory podania leku na skuteczność i bezpieczeństwo sunitynibu u ludzi oraz na penetrację sunitynibu przez barierę krew-płyn mózgowo-rdzeniowy i barierę krew-ciecz wodnista oka w modelu zwierzęcym (2015 r.). Promotor – dr hab. Edyta Szałek, promotor pomocniczy – dr farm. Agnieszka Karbownik.
  4. Justyna Warzybok: Wpływ wieku pacjentów oraz rytmów okołodobowych na farmakokinetykę i farmakodynamikę deksmedetomidyny (2014 r.). Promotor – dr hab. Agnieszka Bienert.
  5. Ewelina Korczowska: Ocena skażenia środowiska pracy wybranymi lekami cytotoksycznymi w jednostkach szpitalnych (2011 r.). Promotor: prof. dr hab. Edmund Grześkowiak.

 

Prace habilitacyjne

  1. Jerzy Masiakowski: Badania nad procesem wyjaławiania termicznego lipofilnych środków farmaceutycznych (1975).
  2. Stanisław Dyderski: Badania eksperymentalne i kliniczne nad czynnikami wpływającymi na farmakokinetykę gentamycyny (1989).
  3. Agnieszka Bienert: Badania farmakokinetyczno-farmakodynamiczne propofolu w warunkach klinicznych i laboratoryjnych (2012).
  4. Edyta Szałek: Farmakokinetyka i efekt hipoglikemiczny sunitynibu w zwierzęcym modelu doświadczalnym (2015).

 

Lista pracowników obecnie zatrudnionych w jednostce z wyróżnieniem stanowisk

 

Piśmiennictwo:

  • Edmund Grześkowiak: Farmacja szpitalna w działalności Katedry i Zakładu Farmacji Klinicznej i Biofarmacji AMiKM. 85-lecie studiów w zakresie farmacji i 25-lecie studiów w zakresie analityki medycznej w Poznaniu. Księga Pamiątkowa Tom II, red. Anita Magowska, Poznań 2006. 
  • Jerzy Masiakowski: Katedra i Zakład Farmacji Klinicznej. Poznańskie studia farmaceutyczne 1919-1994. Wydawnictwo Kontekst, red. Anita Magowska, Poznań 1995.
  • Jerzy Masiakowski: Moja farmacja. 85-lecie studiów w zakresie farmacji i 25-lecie studiów w zakresie analityki medycznej w Poznaniu. Księga Pamiątkowa Tom I, red. Anita Magowska, Poznań 2005. 
  • Jerzy Masiakowski: Katedra i Zakład Farmacji Klinicznej. 85-lecie studiów w zakresie farmacji i 25-lecie studiów w zakresie analityki medycznej w Poznaniu. Księga Pamiątkowa Tom II, red. Anita Magowska, Poznań 2006.
  • Poznańskie studia farmaceutyczne 1919-2002. Grono nauczające, absolwenci. Wydawnictwo Akademii Medycznej im. Karola Marcinkowskiego, red. Anita Magowska, Poznań 2003.
  • 50 lat Polskiego Towarzystwa Lekarskiego Koła w Śremie 1964-2014. Słów kilka o śremskich lekarzach. Śremski Notatnik Historyczny Nr 12, 2013.